 |
เศรษฐกิจ และอื่นๆ |
3 มกราคม 2544
|
| แนวโน้มดอกเบี้ย ปี 2544 คาดยังอยู่ในระดับต่ำ |
ในช่วงเดือนก่อน นักการธนาคาร, เทรดเดอร์ และ นักเศรษฐศาสตร์ หลายคนได้คาดหมายว่า แนวโน้มดอกเบี้ย ในครึ่งปีหลังของ 2544 นี้ มีโอกาสจะปรับตัวสูงขึ้น โดยมีเหตุผลคือ (1) เนื่องจากรัฐบาลมีการออกพันธบัตร เพื่อชดเชยงบประมาณขาดทุน (2) การไหลออกของเงินตราต่างประเทศยังต่อเนื่อง และ (3) ดุลการชำระเงินมีแนวโน้มลดลง จากการคาดหมายการส่งออก ในปีหน้า มีแนวโน้มลดลง
Source: Bisnews
อย่างไรก็ตามแนวโน้มความคิดดังกล่าวได้เริ่มเปลี่ยน โดยมีปัจจัยเข้ามากระทบคือ
- ธนาคารแห่งประเทศไทยยังยืนยันที่จะดำเนินนโยบายดอกเบี้ยต่ำเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ
- ภาวะเงินเงินเฟ้อยังอยู่ในระดับต่ำ โดยเฉพาะค่าเงินบาทเริ่มแข็งค่าขึ้น และ ราคาน้ำมัน เริ่มปรับลดลง
- การลดลงของราคาน้ำมัน จะช่วยให้ดุลการชำระเงินดีขึ้น
แนวโน้มดอกเบี้ยสหรัฐมีแนวโน้มจะปรับลดลงในปีหน้า นักเศรษฐกิจมีการคาดหมายว่าจะมีการปรับลดอย่างน้อย 2 ครั้ง เท่ากับ 0.5%
จากการพบปะระหว่างผู้ว่าแบงก์ชาติ ม.ร.ว.จัตุมงคล โสณกุล กับ บรรดานายธนาคาร และ ผู้บริหารสถาบันการเงิน รวม 40 แห่ง ผู้ว่าแบงก์ชาติ ได้แสดงความเห็นว่า เศรษฐกิจไทยในปีหน้าจะขยายตัว 4% เทียบกับปีนี้ที่จะขยายตัว 4-4.5% โดยเศรษฐกิจไทยยังมีความเสี่ยงที่จะกลับไปสู่ภาวะถดถอย ดังนั้นจึงยังมีความจำเป็นที่จะต้องดำเนินนโยบายดอกเบี้ยต่ำ เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจต่อ เช่นเดียวกับบรรดานายธนาคาร ก็มีความเห็นว่าแนวโน้มดอกเบี้ยปี 2544 จะยังทรงตัวในระดับต่ำต่อเนื่อง เพื่อเอื้อต่อการฟื้นตัวของเศรษฐกิจ
ดังนั้น การที่ธนาคารแห่งประเทศไทยจะดำเนินนโยบายดอกเบี้ยต่ำ โดยการกำหนดอัตราดอกเบี้ยซื้อคืนพันธบัตร 7วัน ไว้ที่ระดับ 1.5% ตั้งแต่เดือน สิงหาคม 2541 โดยจุดสำคัญคือ ธนาคารแห่งประเทศไทย จะจัดการอย่างไรกับพันธบัตรรัฐบาลที่จะออกมาใหม่ ซึ่งในช่วงต้นสองสัปดาห์ก่อน กระทรวงการคลังได้ประกาศที่จะออกพันธบัตร 7.2 หมื่นล้านบาท โดยสถาบันการฟื้นฟูระบบสถาบันการเงิน ในไตรมาสแรกของปีหน้า วงเงิน 7.2 หมื่นล้านบาท นับว่าเป็นส่วนหนึ่งจากการคาดหมายแนวโน้มที่กองทุนฟื้นฟูฯจะขาดทุนในอนาคต ซึ่งกองทุนฟื้นฟูต้องการเงินทั้งสินประมาณ 884 พันล้านบาท จากการประเมินมูลค่าความเสียหายของกองทุนฟื้นฟู นอกจากนี้ในปีงบประมาณ 2544 รัฐบาลได้กำหนดงบประมาณขาดดุลประมาณ 105 พันล้านบาท ซึ่งก็ต้องมีความจำเป็นที่จะออกพันธบัตรเพื่อชดเชยงบประมาณที่ขาดดุล เช่นเดียวกับภาคเอกชน ได้วางแผนที่จะออกหุ้นกู้ภายในประเทศ เช่น ADVANC จะออกหุ้นกู้ 15 พันล้านบาท ในเดือนมกราคม, VNT จะออกหุ้นกู้ 8 พันล้านบาท ในเดือนมกราคม, CPF จะออกหุ้นกู้ 7 พันล้านบาทในไตรมาส 1/2544 ซึ่งในปัจจุบันหุ้นกู้ภาคเอกชนมีจำนวนทั้งสิ้น 1,538 พันล้านบาท มากกว่ามูลค่าตลาดรวม (Market Capitalization) ของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ซึ่งอยู่ที่ประมาณ 1,273 พันล้านบาท
Outstanding Domestic Bonds
Bt bn
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
Sep-00
Government Bonds
134
101
63
43
18
14
427
587
636
T-Bills
-
-
-
-
-
-
-
25
63
State enterprise Bonds
76
135
190
238
278
294
301
356
406
- Guaranteed
63
110
160
209
240
247
256
309
350
- Non-guaranteed
13
25
31
30
39
47
45
47
56
BoT/FIDF/PLMO Bonds
-
-
-
10
41
52
36
18
-
Corporate Bonds
5
26
86
134
182
188
178
402
433
Total
215
262
339
424
519
547
941
1,389
1,538
Source: Thai Bond Dealing Centre
จากข้อมูลของธนาคารแห่งประเทศไทย ปัจจุบันระบบธนาคารพาณิชย์มีสินทรัพย์สภาพคล่องส่วนเกิน (Excess liquid assets) 539 พันล้านบาท ซึ่งส่วนใหญ่จะอยู่ในรูป พันธบัตรรัฐบาล สำหรับอีกวิธีในการวัดสภาพคล่องส่วนเกินคือ อัตราส่วนสินเชื่อ ต่อหนี้สิน ของสถาบันการเงิน สมมติว่าระดับ 1:1 เป็นระดับปกติ ดังนั้นหากวัดโดยวิธีนี้ ระบบธนาคารพาณิชย์จะมีเงินฝากมากกว่าสินเชื่อเท่ากับ 417 พันล้านบาท
Excess Liquid Assets in the Thai Banking Sector
Thai
Foreign
Total
(Btmn)
Banks
Banks
Banks
1990
2,341.2
72.6
2,413.8
1991
1,584.4
68.5
1,652.9
1992
3,010.6
130.1
3,140.7
1993
2,697.4
97.3
2,794.7
1994
6,413.3
323.6
6,736.9
1995
42,951.5
985.0
43,936.5
1996
45,271.1
3,900.8
49,171.9
1997
106,612.5
109,807.2
216,419.7
1998
432,699.5
76,077.9
508,777.4
1999
444,885.8
32,331.9
477,217.7
2000
494,799.9
36,680.0
531,479.9
Source: Bank of Thailand
สำหรับการชดเชยงบประมาณขาดดุล เพื่อไม่ให้ส่งผลกระทบต่อตลาดการเงิน สัดส่วนจำนวนมากของพันธบัตรรัฐบาล จะต้องสอดคล้องกับสภาพคล่องส่วนเกินดังกล่าวข้างต้น
ในช่วงที่ผ่านมา ธนาคารพาณิชย์ ได้ประโยชน์จากราคาพันธบัตรที่ปรับตัวสูงขึ้น อันเนื่องจากแนวโน้มดอกเบี้ยที่ปรับตัวลดลง ตั้งแต่เดือนมิถุนายน อัตราผลตอบแทนหน้าตั๋วของพันธบัตรรัฐบาลได้ปรับลดลง 1% โดยอัตราผลตอบแทนอาจจะกลับทิศก็ได้ หากตลาดการเงินมีพันธบัตรรัฐบาลใหม่เข้ามาจำนวนมาก
Government Bond Yield Curve
Jan-00
Mar-00
Jun-00
Sep-00
Dec-00
1-year
3.61
3.28
2.94
2.62
2.65
2-year
4.48
4.00
3.76
3.22
2.99
3-year
5.17
4.73
4.21
3.37
3.21
5-year
6.20
5.67
5.02
4.23
3.96
7-year
7.01
6.45
5.52
5.01
4.76
10-year
7.78
7.31
6.08
5.97
5.76
Source: Thai Bond Dealing Centre
ถ้าหากอัตราดอกเบี้ยยังอยู่ในระดับต่ำ จะทำให้ธนาคารพาณิชย์มีโอกาสที่ดีขึ้นในการปรับโครงสร้างหนี้ ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ หรือ NPLs รวมถึงช่วยให้หนี้เสียที่ปรับโครงสร้างแล้ว และ หนี้เสียใหม่ เกิดน้อยลง อย่างไรก็ตามจากภาวะชะลอตัวของเศรษฐกิจ เราจึงไม่คาดหวังมากนักที่จำนวน NPLs ที่เหลืออีกประมาณ 22% จะปรับตัวลดลงมาก เราจึงประมาณการ NPLs ในปี 2544 จะลดลงเหลือระหว่าง 15-18% โดยการลดลงสู่ระดับดังกล่าว คาดหมายว่าจะเป็นการตัดหนี้สูญ มากกว่าจะเป็นการปรับโครงสร้างหนี้
นโยบายดอกเบี้ยต่ำ โดยธนาคารแห่งประเทศไทย ยอมให้ธนาคารพาณิชย์ ยังรักษาส่วนต่างระหว่างดอกเบี้ย เงินกู้ และ เงินฝาก ไว้ระดับสูง อันเนื่องจากปัญหา NPLs แต่ถ้าหากเมื่อไหร่ที่ตัวเลข NPLs เริ่มปรับลดลง ธนาคารแห่งประเทศก็อาจจะบีบให้ธนาคารพาณิชย์ มีส่วนต่างระหว่างดอกเบี้ยเงินกู้ และเงินฝากที่แคบลง
นักวิเคราะห์: จอร์จ ฮิบส์ (Ext. 1401)
Email: george.h@yuanta.co.th